Trzy technologie, trzy różne zastosowania. Poniżej konkretne kryteria wyboru: dokładność, grubości, koszt, wpływ na materiał i jakość krawędzi — bez marketingu, z uczciwym wskazaniem, kiedy laser nie jest najlepszy.
Pytanie „laser czy plazma?" pada zwykle wtedy, gdy ktoś porównuje dwie oferty różniące się ceną. Różnica nie bierze się jednak z marży, tylko z innej fizyki procesu — a ta przekłada się na dokładność, jakość krawędzi i to, co dzieje się z materiałem wokół cięcia. Ten artykuł ma pomóc wybrać świadomie.
| Laser fiber | Plazma | Waterjet | |
|---|---|---|---|
| Zasada | skupiona wiązka światła topi materiał | łuk zjonizowanego gazu wytapia materiał | woda z abrazywem ściera materiał |
| Dokładność | bardzo wysoka, dziesiąte części mm | umiarkowana | wysoka |
| Szczelina cięcia | bardzo wąska | szeroka, krawędź ukośna | średnia |
| Strefa wpływu ciepła | mała | duża | brak — cięcie na zimno |
| Grubości | do ~25 mm (stal czarna) | bardzo duże, grube blachy | bardzo duże |
| Małe otwory | tak, ~średnica = grubość | ograniczone | tak |
| Prędkość (cienkie blachy) | bardzo duża | duża | mała |
| Koszt detalu | niski przy cienkich i średnich | niski przy grubych | wysoki |
| Materiały | metale | metale przewodzące | praktycznie wszystko |
Laser skupia wiązkę na powierzchni ułamka milimetra, więc szczelina cięcia jest wąska, a krawędź niemal prostopadła. Strefa wpływu ciepła jest mała, co oznacza niewielkie odkształcenia detalu. Przy cienkich i średnich blachach laser jest też najszybszy, a więc najtańszy w przeliczeniu na sztukę.
Wybierz laser, gdy: detal ma wiele otworów lub drobnych wycięć, zależy Ci na czystej krawędzi bez obróbki, potrzebujesz powtarzalności w serii, pracujesz na blachach do ok. 25 mm, albo detal trafia potem na prasę krawędziową i musi mieć dokładne wymiary rozwinięcia.
Uczciwie: są sytuacje, w których laser przegrywa. Bardzo grube blachy — powyżej zakresu lasera plazma lub waterjet będą szybsze i tańsze. Materiały nieprzewodzące i kompozyty — tu wchodzi tylko waterjet. Materiały wrażliwe na ciepło, przy których nawet mała strefa wpływu ciepła jest problemem (np. niektóre stopy hartowane) — waterjet tnie na zimno i nie zmienia struktury materiału.
Jeśli Twój projekt mieści się w którejś z tych kategorii, powiedz nam o tym — podpowiemy rozwiązanie, nawet jeśli nie będzie nim cięcie u nas.
Plazma wytapia materiał łukiem zjonizowanego gazu. Radzi sobie z grubymi blachami konstrukcyjnymi, przy których laser traci przewagę, i robi to przy niższym koszcie maszynogodziny. Ceną jest jakość: szczelina jest szersza, krawędź bywa ukośna (stożkowa), a strefa wpływu ciepła większa — przy cienkich blachach detal potrafi się odkształcić.
Wybierz plazmę, gdy: tniesz grube elementy konstrukcyjne, dokładność nie jest krytyczna, detal i tak będzie spawany i obrabiany, a koszt ma znaczenie decydujące.
Strumień wody z dodatkiem ścierniwa pod bardzo wysokim ciśnieniem ściera materiał zamiast go topić. Nie powstaje strefa wpływu ciepła, więc struktura materiału przy krawędzi pozostaje nienaruszona. Waterjet tnie praktycznie wszystko: metale, kamień, szkło, kompozyty, tworzywa.
Wadą jest prędkość i koszt — cięcie wodą jest wolne, a zużycie ścierniwa podnosi cenę. Przy typowych detalach z blachy stalowej rzadko ma sens ekonomiczny.
Wybierz waterjet, gdy: materiał nie może się nagrzać, tniesz kompozyt, kamień lub szkło, albo potrzebujesz bardzo grubego przekroju przy zachowanej dokładności.
W praktyce większość detali z blachy w zakresie do 25 mm — obudowy, wsporniki, blachy węzłowe, panele, elementy maszyn — trafia na laser, bo łączy dokładność z niskim kosztem jednostkowym. Dlatego właśnie na tej technologii się specjalizujemy.
Laser skupia wiązkę światła na bardzo małej powierzchni, co daje wąską szczelinę, prostopadłą krawędź i małą strefę wpływu ciepła. Plazma wytapia materiał łukiem zjonizowanego gazu — szczelina jest szersza, krawędź bywa ukośna, a strefa wpływu ciepła większa. Plazma wygrywa przy bardzo grubych blachach i niższym koszcie, laser przy dokładności i jakości krawędzi.
Oba osiągają wysoką dokładność. Przewagą waterjetu jest brak strefy wpływu ciepła i możliwość cięcia materiałów nieprzewodzących oraz bardzo grubych. Przewagą lasera jest prędkość i koszt przy typowych blachach do około 25 mm.
Zależy od grubości. Przy cienkich i średnich blachach najtańszy w przeliczeniu na detal jest laser, bo tnie najszybciej. Przy bardzo grubych elementach konstrukcyjnych tańsza bywa plazma. Waterjet jest zwykle najdroższy i wybiera się go ze względu na właściwości, nie cenę.
Zwykle nie. Przy dobrze dobranych parametrach krawędź jest czysta i prostopadła. Gratowanie warto zamówić, gdy detal będzie montowany ręcznie, malowany proszkowo lub anodowany.
Strefa wpływu ciepła jest mała, więc odkształcenia są niewielkie. Przy bardzo cienkich blachach i gęsto rozmieszczonych detalach mogą się pojawić — minimalizujemy je odpowiednim rozkrojem i kolejnością cięcia.
Marketstal — centrum obróbki blach w Zawadzie koło Tomaszowa Mazowieckiego. Specjalizujemy się w cięciu laserem fiber; porównanie ma charakter poglądowy i służy wyborowi właściwej technologii dla konkretnego projektu.
Masz plik DXF albo rysunek z wymiarami? Prześlij go przez formularz — odpiszemy z wyceną i terminem do 24 h roboczych. Minimum zamówienia 200 zł netto — także pojedyncze sztuki.
